Cơ hội để trở thành trung tâm giáo dục đại học vùng

Tỉnh Đồng Nai đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái thiết mạng lưới giáo dục khi chuẩn bị trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Sức hút từ các siêu dự án quốc gia mở ra thời cơ vàng để địa phương bứt phá trở thành trung tâm đào tạo nhân lực của khu vực Đông Nam Bộ và cả nước.

Học sinh các trường phổ thông tham quan ngành đào tạo Trí tuệ nhân tạo, Trường đại học Công nghệ Đồng Nai. Ảnh: Công Nghĩa

Để hiện thực hóa mục tiêu này, hệ thống giáo dục cần tái cấu trúc mạnh mẽ và bám sát nhu cầu thực tiễn. Sự cộng hưởng giữa chính sách điều tiết vĩ mô và nội lực đổi mới của nhà trường là chìa khóa then chốt.

Nỗ lực bám sát nhu cầu nhân lực

Tỉnh Đồng Nai sau sáp nhập có 4 trường đại học và 3 phân hiệu trường đại học hoạt động trên địa bàn. Bên cạnh đó, địa phương cũng có 10 trường cao đẳng đang trực tiếp tham gia vào công tác đào tạo nhân lực. Mạng lưới các cơ sở đào tạo bước đầu cung ứng được nguồn nhân lực cơ bản cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Tuy nhiên, đứng trước kỷ nguyên công nghệ mới, khả năng đáp ứng của các cơ sở giáo dục này đang gặp nhiều thách thức. Quy mô sinh viên tốt nghiệp khối ngành kỹ thuật chuyên sâu vẫn khá khiêm tốn, chưa đủ để bù đắp “cơn khát” của thị trường. Ở những lĩnh vực công nghệ lõi, Đồng Nai vẫn gần như đứng ngoài cuộc, chất lượng đầu ra ở một số chuyên ngành cần khẩn trương nâng cấp để tiệm cận với tiêu chuẩn quốc tế.

Điểm sáng là Đồng Nai đã có những trường đại học tư thục phát triển mạnh và hướng đến kiểm định đạt chuẩn chất lượng Việt Nam, khu vực Đông Nam Á. Điển hình như Trường đại học Lạc Hồng đã trải qua 3 chu kỳ kiểm định chất lượng theo chuẩn Việt Nam, nhiều ngành đạt tiêu chuẩn kiểm định của mạng lưới các trường đại học Đông Nam Á (AUN-QA) và một số ngành đạt chuẩn kiểm định ABET Hoa Kỳ. Ở bậc giáo dục nghề nghiệp, Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 cũng khẳng định được uy tín chất lượng chuẩn quốc tế ở phần lớn ngành đào tạo.

Các trường đã bắt đầu đẩy mạnh liên kết với các doanh nghiệp lớn trong đào tạo nhân lực. TNHH Onsemi Việt Nam (Khu công nghiệp Biên Hòa 2), Công ty TNHH SMC Việt Nam (Khu công nghiệp Long Đức), Công ty TNHH Bosch Việt Nam (Khu công nghiệp Long Thành)... là những đơn vị sẵn sàng cung cấp thiết bị thực hành cho sinh viên. Nhờ sự hợp tác sâu rộng này, hoạt động chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp ở một số trường có truyền thống diễn ra khá mạnh mẽ. Thông qua chuyển giao công nghệ, các trường đại học và cao đẳng đang nỗ lực tìm kiếm chỗ đứng vững chắc cho sinh viên. Mục tiêu là đưa lực lượng lao động trẻ thâm nhập sâu vào các dự án trọng điểm của tỉnh.

Cơ hội khẳng định vị thế đào tạo

Việc tỉnh Đồng Nai chuẩn bị trở thành thành phố trực thuộc Trung ương sẽ mang lại cơ hội lịch sử cho các cơ sở đào tạo nâng tầm vị thế của mình, từ đó dễ dàng thu hút sinh viên và doanh nghiệp tuyển dụng nếu thực sự đảm bảo chất lượng đào tạo. Tiến sĩ Nguyễn Trọng Trung, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ miền Đông nhận định: “Vị thế của thành phố Đồng Nai trong tương lai sẽ giúp nhà trường gia tăng mạnh mẽ cơ hội, sức hút tuyển sinh từ các tỉnh, thành khác trên cả nước tới học tập. Đây là bệ phóng vững chắc để các trường tiếp cận nguồn lực đầu tư và vươn tầm ảnh hưởng ra toàn khu vực”.

Đồng Nai hiện đã hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông chiến lược, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế Long Thành và Cảng Phước An. Các khu công nghiệp trên địa bàn đã thu hút nhiều nhà đầu tư lớn và tỉnh cũng vừa khởi động 2 khu công nghiệp thế hệ mới cạnh Sân bay Long Thành. Vì vậy, các trường bắt buộc phải tăng tốc đi sâu vào các ngành công nghệ cao, công nghệ lõi để cạnh tranh được với trung tâm đào tạo lớn là Thành phố Hồ Chí Minh.

Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh LÊ TRƯỜNG SƠN

Sức hấp dẫn của đô thị Đồng Nai với hạ tầng phát triển mạnh mẽ, đồng bộ, hiện đại đang thu hút nhiều trường đại học lớn tìm đến mở phân hiệu nhằm tham gia vào chuỗi cung ứng nhân lực. Nhiều cơ sở giáo dục đang tích cực xúc tiến đầu tư bao gồm Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh và Trường đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh và Trường đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang nhanh chóng nắm bắt cơ hội này.

Trong khi đó, PGS.TS Lâm Thành Hiển, Hiệu trưởng Trường đại học Lạc Hồng, cho biết: “Trường chúng tôi đã đồng hành với tỉnh Đồng Nai gần 30 năm, nay tỉnh chuẩn bị trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thì cơ hội phát triển càng lớn hơn. Vì vậy, chúng tôi đang nhanh chóng thực hiện chiến lược tái cấu trúc các ngành đào tạo mới”.

Trong bối cảnh mới, tỉnh Đồng Nai đã nhanh chóng đưa ra các giải pháp thiết thực để thu hút các dự án phát triển giáo dục. Địa phương đang quy hoạch các đô thị đại học tại khu vực Long Khánh, Nhơn Trạch và Long Thành. Đặc biệt, mới đây HĐND tỉnh đã thông qua nghị quyết thu hút tiến sĩ tại Trường đại học Đồng Nai với mức cao nhất lên tới 400 triệu đồng và đã giao đất cho trường với định hướng mở cơ sở 2 tại phường Bình Phước.

Tiến sĩ Đặng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường đại học Đồng Nai cho biết: “Tỉnh thông qua nghị quyết này sẽ giúp nhà trường tạo đột phá về thu hút nhân lực chất lượng cao. Chúng tôi hy vọng sau khi chính sách này áp dụng, trường sẽ thu hút được đội ngũ nhân lực để mở các ngành đào tạo mới, bám sát nhu cầu phát triển của tỉnh, nhất là hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 về phấn đấu phát triển Trường đại học Đồng Nai trở thành cơ sở đào tạo chất lượng cao hàng đầu của tỉnh và khu vực”.

Để trở thành trung tâm giáo dục đại học hàng đầu, theo các chuyên gia của Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Đồng Nai cần ưu tiên các cơ sở giáo dục về quỹ đất, chính sách thuế và cơ chế tiếp cận quỹ đầu tư để xây dựng hạ tầng giảng đường, ký túc xá; đồng thời có những ràng buộc với doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo nhân lực. Địa phương phải có chính sách riêng khuyến khích các trường đi sâu vào ngành hàng không, đường sắt tốc độ cao, vi mạch bán dẫn, logistics và du lịch, hiện là những công nghệ lõi. Việc phát triển ngành nghề phải thận trọng, bám sát nhu cầu sử dụng và có sự định hướng điều tiết chặt chẽ của tỉnh.

Công Nghĩa