Hậu quả của việc lạm dụng sản phẩm giảm cân

Cập nhật lúc 22:04, Thứ Hai, 07/09/2020 (GMT+7)

Mới đây, trên địa bàn tỉnh ghi nhận một số trường hợp sử dụng sản phẩm giảm cân gây ảnh hưởng tới sức khỏe. Theo dược sĩ Nguyễn Duy Văn, Phó trưởng phòng Nghiệp vụ (Sở Y tế), việc sử dụng thuốc/thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân không đúng cách có thể gây nên những biến chứng và ảnh hưởng đến sức khỏe. Do đó, người dân cần thực hiện nghiêm chỉ dẫn của bác sĩ, không nên mua hàng trôi nổi để sử dụng.

Dược sĩ Nguyễn Duy Văn, Phó trưởng phòng Nghiệp vụ (Sở Y tế)
Dược sĩ Nguyễn Duy Văn, Phó trưởng phòng Nghiệp vụ (Sở Y tế)

* Nhiều tác dụng phụ

* Thưa ông, thuốc giảm cân gồm những loại nào?

- Có 3 loại thuốc giảm cân chính. Đó là các thuốc làm đầy ống tiêu hóa, thuốc tăng cường chuyển hóa chất béo trong cơ thể và thuốc gây cảm giác chán ăn.

Cụ thể, với loại thuốc làm đầy ống tiêu hóa, các chất này không được hấp thụ vào máu mà chỉ nằm trong lòng ruột, hút nước, gây trương nở và làm đầy bụng khiến người dùng thuốc không có cảm giác đói. Thuốc gây các tác dụng phụ như trướng bụng, đầy hơi. Những người bị chứng hẹp đường tiêu hóa, chứng to kết tràng nếu dùng loại thuốc này sẽ có nguy cơ bị tắc ruột...

Thuốc tăng cường chuyển hóa các chất gây béo trong cơ thể: chứa nội tiết tố tuyến giáp thyroxin, một chất có khả năng gia tăng chuyển hóa các chất béo ở tế bào. Thuốc chỉ có công hiệu với chứng béo phì do thiếu thyroxin gây ra. Nó có nguy cơ làm hại tim, gây ức chế chức năng tuyến giáp nên người dùng dễ bị bướu cổ...

Các thuốc gây chán ăn: Đó là các thuốc chứa amphetamine hoặc các dẫn chất tương tự amphetamine. Các chất này tác động lên hệ thần kinh trung ương gây khó ngủ, làm mất cảm giác đói, ăn mất ngon và không muốn ăn khiến người sử dụng giảm cân. Đây là loại thuốc được sử dụng cho mục đích giảm cân. Thuốc gây nhiều tác dụng phụ nguy hiểm.

Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay chủ yếu là thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân.

* Những dấu hiệu nào cho thấy người sử dụng thuốc/thực phẩm chức năng giảm cân đang bị ảnh hưởng sức khỏe, thưa ông?

- Việc sử dụng thuốc/thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân không đúng cách, quá liều có thể gây ra những tác dụng phụ sau đối với người sử dụng: chóng mặt, buồn nôn, chán ăn, chân tay bủn rủn, mệt mỏi. Nguyên nhân là do một số thuốc/thực phẩm chức giảm cân có chứa thành phần làm ức chế thần kinh trung ương gây chán ăn, giảm hấp thụ chất béo. Tác dụng phụ của sản phẩm này có nguy cơ làm suy giảm trí nhớ, gây cường giáp, căng thẳng, khó ngủ, lâu ngày sẽ có nguy cơ về tim mạch, đột quỵ.

Người dân cần cẩn trọng khi mua các sản phẩm giảm cân được rao bán trên mạng xã hội. Trong ảnh: Thuốc giảm cân được rao bán trên mạng xã hội với những lời lẽ “có cánh”, đánh trúng tâm lý của người muốn giảm cân
Người dân cần cẩn trọng khi mua các sản phẩm giảm cân được rao bán trên mạng xã hội. Trong ảnh: Thuốc giảm cân được rao bán trên mạng xã hội với những lời lẽ “có cánh”, đánh trúng tâm lý của người muốn giảm cân

Dạng tác dụng phụ thứ 2 là tim đập nhanh, khó thở, hồi hộp, lo âu. Nguyên nhân là khi các tế bào bị thiếu nước hay dưỡng chất, tim phải tăng tần suất co bóp để đẩy máu đi nuôi tế bào khiến nguy cơ suy tim tăng lên.

Dạng tác dụng phụ tiếp theo là khô môi, háo nước, tiêu chảy, thường gặp ở người giảm cân bằng sản phẩm xổ, nhuận tràng, trà giảm cân. Việc giảm cân bằng cách này gây ra sự rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến hệ bài tiết. Trường hợp mất nước nặng có thể dẫn tới tử vong nếu không được xử lý kịp thời.

* Cẩn trọng khi mua và sử dụng sản phẩm giảm cân

* Thực tế hiện nay cho thấy, bất kỳ ai cũng có thể rao bán thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân. Người tiêu dùng mua sử dụng vì quen biết hoặc tin tưởng mà không được người có chuyên môn tư vấn. Vậy dược sĩ có lời khuyên gì cho người sử dụng, nhất là chị em phụ nữ đang có nhu cầu giảm cân?

- Đúng là hiện nay có tình trạng rao bán các loại thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cân tràn lan trên mạng. Bằng những lời quảng cáo, mời chào hấp dẫn, người bán đã đánh trúng vào tâm lý của người đang có nhu cầu giảm cân như: thực phẩm chức năng/trà giảm cân có tác dụng giảm cân nhanh chóng mà không cần tập luyện hay ăn kiêng.

Chính vì vậy, những người thừa cân, đặc biệt là chị em phụ nữ, không nên vì bất kỳ lý do gì đó mà làm liều, mua những thực phẩm chức năng, trà giảm cân bán trôi nổi trên mạng để sử dụng. Việc sử dụng thuốc hay thực phẩm chức năng có tác dụng hỗ trợ giảm cân phải theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ, các chuyên gia dinh dưỡng và người có chuyên môn.

* Vậy ai là người có thẩm quyền kê thuốc giảm cân và sử dụng thuốc giảm cân cần lưu ý những gì, thưa ông?

- Theo quy định hiện hành, thực phẩm chức năng không được kê vào đơn thuốc.

Thuốc giảm cân phải được dùng theo chỉ định và theo dõi chặt chẽ của bác sĩ chuyên khoa. Chỉ bác sĩ chuyên khoa mới là người được phép kê thuốc giảm cân cho người sử dụng sau khi đã cân nhắc các nguy cơ bệnh tật của người sử dụng.

Khi quyết định sử dụng bất kỳ một loại sản phẩm hỗ trợ giảm cân nào bạn cần tìm hiểu thật kỹ các thông tin quan trọng của sản phẩm như: thành phần, công dụng, hướng dẫn sử dụng, lưu ý trong sử dụng, nhà sản xuất - phân phối, được Bộ Y tế cấp phép lưu hành, số công bố sản phẩm và khuyên dùng của các chuyên gia - bác sĩ uy tín để tránh tác hại cho sức khỏe.

Để có kết quả như mong muốn, bên cạnh việc sử dụng sản phẩm hỗ trợ giảm cân, người dùng phải kết hợp chế độ tập luyện và ăn uống phù hợp.

Cụ thể, người thừa cân nên hạn chế ăn thức ăn chứa nhiều tinh bột, đường và chất béo như: bánh ngọt, nước ngọt, bánh rán, thịt nhiều mỡ; không nên ăn quá nhiều và quá no vào buổi tối, không nên ăn quá muộn, tránh thức khuya hoặc dậy muộn. Nên ăn nhiều rau xanh và các loại trái cây. Có chế độ tập luyện thể dục thể thao phù hợp, ít nhất 30 phút/ngày. Việc tập luyện ở các phòng gym cũng cần theo hướng dẫn của huấn luyện viên để tránh việc tập luyện quá sức...

* Xin cảm ơn ông!

Hạnh Dung (thực hiện)

.
.
;
.
.