Diện tích cây ăn trái Đồng Nai tăng 'nóng': Đầu ra sẽ ra sao?

Cập nhật lúc 03:22, Thứ Ba, 03/12/2019 (GMT+7)

Hiện tổng diện tích cây ăn trái trên địa bàn tỉnh đã đạt gần 54 ngàn hécta, tăng gần 7 ngàn hécta so với cuối năm 2017. Điều đáng lo ngại là việc tăng “nóng” diện tích cây ăn trái này vẫn luẩn quẩn theo phong trào, nông dân hết đua nhau trồng chuối, bưởi da xanh rồi sang sầu riêng... đều vì chạy theo những cơn “sốt” giá tạm thời.

Nông dân đua nhau trồng sầu riêng khiến giá giống cây trồng này cao gấp nhiều lần so với trước. Trong ảnh: Vựa cây giống tại xã Phú Thịnh (huyện Tân Phú). Ảnh: B.Nguyên
Nông dân đua nhau trồng sầu riêng khiến giá giống cây trồng này cao gấp nhiều lần so với trước. Trong ảnh: Vựa cây giống tại xã Phú Thịnh (huyện Tân Phú). Ảnh: B.Nguyên

TIN LIÊN QUAN
Đồng Nai từng triển khai các chiến dịch “cứu” chuối, “cứu” xoài vì những mặt hàng này rơi vào cảnh dội chợ, rớt giá. Rủi ro khủng hoảng thừa với những mặt hàng trái cây tươi là rất lớn vì hiện đầu ra vẫn phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, trong khi ngành chế biến chưa phát triển tương ứng.

* Tăng nhanh cả diện tích và sản lượng

Theo Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn, hiện tổng diện tích cây ăn trái trên địa bàn tỉnh đã đạt gần 54 ngàn hécta, tăng trên 2,8 ngàn hécta so với năm 2018 và tăng gần 7 ngàn hécta so với năm 2017. Các cây trồng có diện tích tăng mạnh là chuối, thanh long, sầu riêng, bưởi…

Không chỉ tăng về diện tích, sản lượng các cây ăn trái trên địa bàn tỉnh cũng tăng cao do người dân tập trung chăm sóc, ứng dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật. Cụ thể, so với cùng kỳ năm ngoái, sản lượng xoài đạt trên 48,6 ngàn tấn, tăng 2,55%; chuối đạt trên 50 ngàn tấn, tăng gần 4,5%; bưởi đạt trên 15 ngàn tấn, tăng gần 3,8%...

Vài vụ thu hoạch gần đây, sầu riêng luôn bán được với giá cao. Đây là nguyên nhân khiến nông dân đua nhau phát triển diện tích cây trồng này. Do đó, giá cây giống sầu riêng không ngừng tăng cao, có thời điểm lên đến trên 200 ngàn đồng/cây giống, cao gần gấp 3 lần so với thời điểm chưa “sốt” giá.

Bà Bùi Thị Lý, nông dân trồng sầu riêng ở phường Xuân Tân
(TP.Long Khánh) cho biết, vài năm trở lại đây, sầu riêng được thị trường ưa chuộng. Có thời điểm, thương lái tranh giành nhau mua sầu riêng tại vườn với giá lên đến 60-70 ngàn đồng/kg nên có nhà vườn thu được tiền tỷ trên 1 hécta sầu riêng. “Đây chính là lý do rất nhiều nông dân tại địa phương đua nhau chặt tiêu, cà phê chuyển sang trồng sầu riêng” - bà Lý nói.

Trồng cây ăn trái cho lợi nhuận cao cũng là lý do nhiều nông dân đổ xô trồng cây có múi. Ông Chu Văn Can, nông dân xã Bàu Hàm (huyện Trảng Bom) chia sẻ: “Hiện xã Bàu Hàm có trên 150 hécta bưởi da xanh, tăng cả trăm hécta so với 1 năm trước đó. Nông dân vẫn đang tiếp tục chặt cà phê, tiêu để chuyển sang giống cây trồng cho thu nhập cao này”. Theo ông Can, đây là giống cây trồng chủ lực địa phương đang khuyến khích phát triển. Nông dân trồng bưởi được tham gia nhiều chương trình tập huấn kỹ thuật và các hoạt động giao lưu, tham quan vườn mẫu để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm trồng bưởi.

* Rủi ro lớn

Chỉ ra những rủi ro về đầu ra của mặt hàng trái cây tươi, ông Nguyễn Văn Quỳnh, nông dân trồng sầu riêng tại xã Xuân Định (huyện Xuân Lộc) so sánh, đầu vụ sầu riêng bán ra có thể được hơn 50 ngàn đồng/kg nhưng chỉ cần các vườn sầu riêng đồng loạt có thu là giá giảm dưới 30 ngàn đồng/kg. “Giá sầu riêng biến động mạnh vì hoàn toàn phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc. Nhu cầu của thị trường này lại thay đổi rất thất thường, vừa cháy hàng nhưng vài tuần sau có thể lại rơi vào cảnh dội chợ” - ông Quỳnh nhận xét.

Đồ họa thể hiện diện tích các loại ăn trái chủ lực của Đồng Nai hiện nay - Nguồn: Cục Thống kê Đồng Nai. (Thông tin: BÌNH NGUYÊN - Đồ họa: HẢI QUÂN)
Đồ họa thể hiện diện tích các loại ăn trái chủ lực của Đồng Nai hiện nay - Nguồn: Cục Thống kê Đồng Nai. (Thông tin: BÌNH NGUYÊN - Đồ họa: HẢI QUÂN)

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Ngọc Quang, chủ vườn chôm chôm tại xã Bảo Hòa (huyện Xuân Lộc) cho rằng: “Các loại cây công nghiệp như tiêu, cà phê… khi giá thấp thì nông dân có thể trữ hàng. Riêng các loại trái cây tươi, đến kỳ thu hoạch, thương lái chậm mua là nông dân chỉ biết đổ bỏ vì trái chín rục đầy vườn. Vậy nên, nông dân mãi trong vòng luẩn quẩn rộ vụ thu hoạch là trái cây rớt giá”.

Ngay cả các loại cây có múi hiện đang được nhiều nông dân đánh giá là cây trồng cho lợi nhuận tốt, trái sau khi thu hoạch trữ được lâu hơn so với các loại trái cây tươi khác hiện cũng rơi vào cảnh rớt giá vì dội chợ.

Ông Lưu Thiệu Tấn, nông dân lâu năm gắn bó với cây có múi với trang trại gần 20 hécta tại xã Hiếu Liêm (huyện Vĩnh Cửu) so sánh: “Trước đây, giá các loại cây có múi thường ổn định ở mức cao nên nông dân đua nhau nhân rộng diện tích. Đây là nguyên nhân chính khiến những vụ thu hoạch gần đây nông dân lỗ vốn vì mặt hàng này liên tục rớt giá”.

Bà Nguyễn Thị Kim Anh, chủ một vựa trái cây tại chợ đầu mối nông sản thực phẩm Dầu Giây (huyện Thống Nhất) nhận xét, thời gian gần đây, các loại trái cây có múi thường ổn định ở mức thấp vì ngay cả ở thời điểm Đồng Nai khan nguồn cung vẫn không thiếu hàng từ các tỉnh miền Bắc, miền Tây đồng loạt đổ về các chợ đầu mối. “Giờ tỉnh nào cũng đua nhau trồng cây có múi, thời gian tới, áp lực cạnh tranh tiêu thụ của các loại trái cây này sẽ ngày càng gay gắt” - bà Kim Anh dự báo. 

* Lo ngại khủng hoảng thừa

Năm 2017, Đồng Nai phải triển khai chiến dịch “cứu” chuối vì nông dân đổ xô tăng diện tích cây trồng này nhưng đến vụ thu hoạch, thương lái không thu mua do xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc bị đình đốn.

Thời điểm đó, nông dân bỏ chuối chín rục đầy vườn vì không có người mua hoặc giá bán quá rẻ, có thu hoạch cũng không đủ bù chi. Nỗi lo về cơn khủng hoảng thừa nguồn cung từng diễn ra với trái chuối hoàn toàn có thể tái diễn với nhiều loại cây ăn trái khác khi diện tích những cây trồng này không ngừng tăng nhanh.   

Giám đốc Sở Nông nghiệp - phát triển nông thôn Huỳnh Thành Vinh cảnh báo: “Hiện xuất khẩu trái cây tươi sang Trung Quốc không còn dễ dàng như trước vì họ đưa ra hàng loạt yêu cầu mới về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tem nhãn... Nông dân không nên nhìn vào nhu cầu thị trường ngắn hạn để đổ xô trồng các loại cây ăn trái vì rủi ro về thị trường là rất lớn”.

Theo ông Vinh, thời gian qua, nông dân chặt bỏ nhiều loại cây công nghiệp như: tiêu, cà phê, điều... vì giá thấp. Tuy nhiên, nông dân chỉ nên chặt bỏ những vườn tiêu già cỗi, kém năng suất. Riêng với cà phê, điều tuy có thời điểm giá xuống thấp nhưng vẫn là những nông sản có đầu ra tương đối ổn định do ngành chế biến phát triển. Nông dân nên ghép cải tạo, chuyển đổi giống mới để tăng năng suất, tăng giá trị cho cây trồng này.

Cũng lo ngại cho đầu ra của trái cây, ông Nguyễn Hữu Đạt, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam so sánh, năm 2016, diện tích nhóm 10 loại trái cây chủ lực xuất khẩu mạnh của Việt Nam gồm: thanh long, chuối, xoài, thơm, cam, bưởi, vải, nhãn, chôm chôm, sầu riêng đạt trên 640 ngàn hécta. Theo kế hoạch đến năm 2020, diện tích trên sẽ tăng lên 810 ngàn hécta và đạt 1,2 triệu hécta vào năm 2030. Với diện tích như hiện nay, trái cây Việt Nam hoàn toàn đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Tuy xuất khẩu trái cây đang tăng nhanh nhưng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường Trung Quốc đầy rủi ro. “Với tốc độ tăng trưởng này, nếu Việt Nam không đẩy mạnh và mở rộng thị trường xuất khẩu trái cây thì sẽ phải đối mặt với khủng hoảng thừa” - ông Đạt nhận định.

Bình Nguyên

 

.
.
;
.
.